Home » Veiligheid » Accepteer niets wat de veiligheid van de stop ondermijnt

Accepteer niets wat de veiligheid van de stop ondermijnt

Door Vincent Meier, adviseur bij D&F Group BV en docent op de opleiding Safety Manager, adviseert organisaties bij het analyseren, reduceren en beheersen van veiligheidsrisico’s vanuit de vakgebieden techniek, organisatie en cultuur.

Als je kijkt naar de cijfers spreken die boekdelen: Feit is dat 90 procent van de ongevallen gevolg is van menselijk falen. Tien tot vijftien procent van alle dodelijke slachtoffers vallen tijdens onderhoudswerkzaamheden, vijftien tot twintig procent tijdens correctief onderhoud. Ook precieze aantallen, variërend van onveilige situaties tot dodelijke ongevallen, zijn bekend. Volgens mij moet je daar in de praktijk altijd een percentage bij optellen: Als je de ijsbergtheorie hanteert blijkt aan de onderkant van de ijsberg zo’n 30.000 gevaren te zitten als gevolg van onveilige situaties en handelingen. In werkelijkheid zijn het er waarschijnlijk veel meer. Dit zijn situaties en handelingen die proactief te voorkomen zijn. Alles wat daarboven zit aan incidenten is al gebeurd. Daar kan alleen nog reactief op worden ingesprongen.

Stops

Wat betreft veiligheid tijdens onderhoud, zie ik vooral risico’s voor, tijdens en net na stops. Dit komt onder meer door de tijdsdruk maar ook doordat er in die periodes veel ingeleende krachten aan het werk zijn. Onderhoudswerk kent vier soorten gevaren, namelijk fysieke, biologische, chemische en psychosociale gevaren. Oplossingen zijn er op drie niveaus: Technisch gezien is voorbereiding cruciaal. Hier kan een bedrijf al vroeg mee beginnen. Weet wat er mis is of kan zijn. Op organisatorisch niveau is structuur nodig, net als duidelijke communicatie, samenwerking, databases met historische informatie om van te kunnen leren, een controle van de effectiviteit van het systeem. Dit heeft dus alles te maken met het managementsysteem. Het derde niveau is gedrag, dit valt te sturen met training, toezicht, coaching en mensen aanspreken.

Dirty dozen

Onderzoek wijst uit dat er twaalf onderliggende redenen zijn die het onveilige gedrag van mensen verklaren, de ‘dirty dozen’. Dit gaat van vermoeidheid tot onvoldoende assertiviteit. Je moet je van deze punten bewust worden om er iets aan te kunnen doen. Want medewerkers nemen niet altijd zelf hun verantwoordelijkheid. Als er genoeg druk op staat, gaat productie vaak voor terwijl wij graag willen dat het een combinatie is. Want als er een ongeluk optreed weten we zeker dat de productie stil komt te liggen. Hierbij werkt een OBM verbetertraject (Organizational Behavior Management) om gedrag & bewustzijn te verbeteren. Het traject leert het personeel om veilig gedrag te vertonen. Hierbij is de focus op essentiële factoren als: leiderschap, inzicht, training, werkomgeving, het voorkomen van incidenten en het borgen van de veiligheidscultuur. Het valt of staat met het in de praktijk brengen van deze theorie. Hamer op de zichtbaarheid van de boodschap: Laat een veiligheidskundige op de vloer rondlopen. Je moet het veilig werken overal aanwezig laten zijn, dat kan onder meer met foto’s in de bouwkeet die tonen wat onveilig is. Ook tijdens koffie en lunchpauze zijn die foto’s zichtbaar. Dit geeft iedereen meer inzicht. Natuurlijk, coaching op de werkvloer is makkelijker gezegd dan gedaan. Let wel dat de medewerkers willen zien dat als ze iets melden, het probleem ook wordt opgelost. Voer dus goed actiemanagement, koppel de resultaten direct terug bij de eerste mogelijkheid. Ook als besloten is om niets te doen, dan is dat ook wezenlijk voor de medewerker, omdat hij een andere oplossing moet vinden.

Doel stellen

In feite moet je een hele stop inrichten aan de hand van veiligheid. Een stuur- groep kan hierbij helpen. Een stuurgroep kan bepalen wat belangrijk is en wat de veiligheidsregels zijn. Zij kunnen per kwartaal een veiligheidsthema prioriteren waar een verbeterteam vervolgens aan gaat werken. En blijf continu de gedragsaspecten meten, zodat veranderingen zichtbaar worden. Bedrijven die het OBM traject ingaan, houden ook de leercurve bij. Zo zie je steeds wanneer je een volgende stap maakt.’ Een voorbeeld van een initiatief dat bedrijven kunnen nemen om de veiligheid te verbeteren. Het voorkomen van incidenten tijdens de stop begint al zo’n negen maanden van tevoren. Veiligheid begint met een goede werk- voorbereiding. Je kunt bijvoorbeeld een paar maanden voor de stop de directie van de contractors bij elkaar brengen en het doel duidelijk stellen: geen incidenten. Een plant manager moet deze verwachtingen ook communiceren naar het personeel. Je bewust zijn van wat er mis kan gaan en waardoor dat mis kan gaan, is het startpunt. Stel dus een lijst op van grootste oorzaken en incidenten. Geef de medewerkers voorafgaand aan een shutdown een lijst met doodzondes. Als je dit helder communiceert aan het begin, is het meteen duidelijk: houd jij je niet hieraan, dan moet je van de plant af. Dit kan de eerste keer ten koste gaan van je planning, wellicht loop je uit met de werkzaamheden. Maar dan doe je het de volgende keer beter en de contractors zullen er dan meteen in mee gaan. Deze aanpak vergt wel moed. Kortom: Accepteer niets wat de veiligheid van de stop ondermijnt.

Meer weten?
Op de opleiding Safety Manager leert u hoe u de veiligheid op de werkvloer verbetert in uw organisatie.

Over Frank van Summeren

Frank van Summeren
Congres- en opleidingsmanager veiligheid bij het Studiecentrum voor Bedrijf en Overheid.

Bekijk ook

Vijf principes die je nooit mag vergeten voor een veilig evenement

Jaarlijks vinden er in Nederland duizenden grote en kleine evenementen plaats. Een groot deel van …

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *