Interreg B (transnationale samenwerking) is een Europees subsidieprogramma, gericht op het oplossen van gemeenschappelijke uitdagingen in grote Europese regio’s Het stimuleert innovatie, duurzaamheid en digitale connectiviteit over de grenzen heen.
Expert Gert-Jan van ’t Land over Interreg B:

Interreg B wil bijdragen aan het verbeteren van onze samenleving. Ik heb wel eens gekscherend gezegd: elk project is een Interreg project. Maar, de huidige Interreg-systematiek beloont vaak optimalisatie. Alles net een beetje slimmer doen dan we het al deden. Bij die aanpak hoort:
- Doelstellingen vooraf vastleggen
- Afrekenen op meetbare resultaten (KPI’s)
- Verantwoorden via deliverables
Dat werkt prima als je iets wilt verbeteren.Maar, de samenleving staat voor transities: energie, circulaire economie, klimaatadaptatie, inclusieve samenleving, beter bestuur, gezondheidszorg.
Dat zijn geen verbetervraagstukken, het zijn fundamentele koerswijzigingen. Transities hebben een onzekere uitkomst. Projecten die transities verder helpen kun je niet vooraf beoordelen vanuit de logica van het huidige systeem.
Om transitie mogelijk te maken moet je niet alleen grote partijen aan tafel hebben. Je moet ook ruimte bieden voor grote én kleinere deelnemers: het MKB, maatschappelijke organisaties, gemeenten, waterschappen. Juist zij brengen een netwerk mee dat dicht bij de praktijk staat waar verandering moet landen. Dat vraagt om lagere deelnamedrempels en een slimmere omgang met de tijdrovende aanvraag- en verantwoordingsprocedure.
Concreet denk ik aan:
- Kleine projecten (€ 100.000–€ 250.000) waarin partijen eerst een goed projectplan kunnen uitwerken, als kweekvijver voor grotere vervolgprojecten.
- Cascade-funding: grote projecten die via kleine deelsubsidies nieuwe partners kunnen aantrekken, zoals dat in Horizon Europe al gebeurt.
- Of koepelprojecten waar meerdere kleinere initiatieven onder één paraplu samenwerken.
- Betere ondersteuning bij het opschalen van succesvolle projecten, zodat resultaten niet verdampen als de eindrapportage is geschreven.
- Projecten clusteren in programma’s, zodat ze elkaar versterken en de gezamenlijke impact groter wordt.
- Minder hard sturen op eindresultaten en indicatoren – meer ruimte voor reflexieve indicatoren.
Interreg-collega’s uit alle deelnemende landen worstelen met de wens om meer impact te hebben. Maar hoe neem je internationale partners mee in het transitiedenken? Het antwoord begint bij een gedeelde ambitie: projecten die meer veranderen.
De ideeën liggen er — van kweekvijverprojecten tot reflexieve monitoring. Nu de stap van herkenning naar beweging.
Gert-Jan van ’t Land is hoofddocent van de SBO opleiding ‘Effectief Subidies Verwerven’.
SBO Blog Het blog van Studiecentrum voor Bedrijf en Overheid