Toezicht houden is keuzes maken. De Nederlandse Arbeidsinspectie presenteert deze keuzes in haar nieuwe meerjarenplan 2027-2030. Zo krijgt de uitleenmarkt, waarvoor vanaf 2027 de nieuwe Wet toelating ter beschikkingstelling van arbeid geldt, veel aandacht in het toezicht de komende jaren. Daardoor wordt in andere sectoren alleen een reactieve aanpak mogelijk; inspecteren op basis van meldingen en verzoeken. De Arbeidsinspectie gaat de succesvolle innovatieve werkwijze bij ongevalsonderzoek uitbreiden door deze ook toe te passen bij meldingen over eerlijk werk, te beginnen met illegale arbeid. Het nieuwe meerjarenplan is vandaag door minister Vijlbrief van Sociale Zaken en Werkgelegenheid aan de Tweede Kamer gestuurd.
Inspecteur-generaal Rits de Boer: ‘Het is toeval, maar het opstellen van het meerjarenplan viel samen met de taakstelling. In onze plannen tot en met 2030 hebben we de taakstelling, inclusief de besluitvorming over de Rijksbegroting van augustus, meteen meegenomen. De formatie wordt van 1.830 fte naar 1.680 fte in 2030 teruggebracht. We vinden het belangrijk dat zonder gedwongen ontslagen te doen en het tempo van de taakstelling maakt dat mogelijk omdat we meteen beginnen. We hebben inhoudelijke keuzes gemaakt op basis van de Inspectiebrede risicoanalyse.’
Gekozen is voor veel continuïteit. Zowel in de strafrechtelijke opsporing als de bestuursrechtelijke inspecties. Inspecteren en strafrechtelijk onderzoek op grond van meldingen en signalen uit de samenleving blijft een kernactiviteit. Lessen uit de meerjarenperiode 2023-2026 worden benut door een versterkte focus te hanteren: minder projecten die per stuk wel groter zijn.
Programmatische aanpak
De Arbeidsinspectie zet de programmatische aanpak van sectoren door. Die is in de afgelopen jaren succesvol gebleken in bijvoorbeeld de pakketsector, distributie en transport, vleessector en asbestsanering. Met als doel een nog grotere impact te bereiken bij de aanpak van misstanden en arbeidsovertredingen.
In sectoren waar sprake is van een combinatie van hoge risico’s op het gebied van gezond, veilig en/of eerlijk werk, organiseert de Arbeidsinspectie binnen de 9 programma’s een samenhangende, sectorspecifieke aanpak van die risico’s. Die aanpak richt zich op sub- en microsectoren waar zich de grootste problemen voordoen. Waar nodig en mogelijk wordt opsporingsonderzoek of het meldingsgerichte toezicht ingezet.
Gezond en veilig werk
Op het gebied van arbeidsomstandigheden wordt meer aandacht gegeven aan het volledig benutten van het handhavingsinstrumentarium (boetes, stillegging, last onder dwangsom).
Innovatie
De nieuwe aanpak van ongevalsonderzoek is een effectieve verbetering die door werkgevers ook positief wordt gewaardeerd. In de nieuwe meerjarenperiode wordt geprobeerd die aanpak toe te passen op eerlijk werk, waarbij wordt gestart bij meldingen op de Wet arbeid vreemdelingen.
Meer rapportages op sectorniveau
Nieuw worden de rapportages over sectoren met informatie over risico’s, meldingen, toezicht- en opsporingsbeelden (RMTO) van de Arbeidsinspectie binnen een specifieke sector. Met een feitelijk RMTO-beeld kunnen sectoren hun voordeel doen in hun zelfevaluatie en bij het nemen van maatregelen – van arbocatalogi tot Cao-afspraken.
Opsporing
Prioriteiten binnen de Bijzondere Opsporingsdienst van de Arbeidsinspectie zijn de aanpak van arbeidsuitbuiting en het nieuwe delict ernstige benadeling, notoire overtreders die werken met gevaarlijke stoffen, de uitleenmarkt in een aantal sectoren, het in beeld brengen van grootschalige en georganiseerde fraude met sociale voorzieningen en netwerken in fraude met zorggelden.
De strafrechtelijke aanpak van arbeidsuitbuiting en zorgfraude krijgt veel aandacht de komende meerjarenperiode. Daardoor zal de aanpak bij uitkerings- en subsidiefraude meer reactief zijn. In de nieuwe meerjarenperiode zal er ook versterkte aandacht zijn voor scherpe analyse en keuzes vóór en ná strafrechtelijk onderzoek, om zo strafrechtelijke middelen zo gefocust mogelijk in te zetten.
Meer over dit onderwerp
Bron: www.arbeidsinspectie.nl – 16 november 2026
SBO Blog Het blog van Studiecentrum voor Bedrijf en Overheid