Home » Veiligheid » Openbare orde en veiligheid » De stad van de toekomst: kansen en (nieuwe) bedreigingen

De stad van de toekomst: kansen en (nieuwe) bedreigingen

In 2050 zal ongeveer driekwart van de bevolking in de stad wonen. Deze ontwikkeling brengt kansen maar ook (nieuwe) bedreigingen met zich mee. Hoe waarborgt u de veiligheid van uw stad (nu en in de toekomst)? Aan het woord zijn enkele experts.

Veiligheid in het publiek domein

Veiligheid vormt een steeds belangrijker thema in onze steden. Er is vanuit de maatschappij steeds meer behoefte aan zekerheid en maximale risicobeheersing. Bescherming tegen natuurlijke of menselijke dreiging gaat vaak gepaard met flinke kosten of beperkingen. En het helemaal vermijden van een risico kan in de meeste gevallen niet. Hoe ga je om met veiligheidsrisico’s? Wat betekent het inperken van een risico, welke maatregelen worden getroffen en wat merkt de stedeling er van? Specifiek in de openbare ruimte en in de infrastructuur zijn er diverse mogelijkheden om met risico’s om te gaan. Daarbij zijn maatregelen om gedrag en beleving te beïnvloeden soms effectiever dan het beperken van de kans dat een veiligheidsincident zich voordoet.

De veiligheidsketen kent de volgende processen: proactie, preventie, preparatie, repressie en nazorg. In de openbare ruimte zijn vooral preventie (voorkomen van incidenten), en preparatie (reageren op incidenten) van belang. Denk hierbij veiligheid en beschikbaarheid van infrastructuren, milieu- en gezondheidsrisico’s, bouw- en verkeersveiligheid, sociale veiligheid etc. Welke risico’s zijn aanvaardbaar, en welke moeten koste wat kost voorkomen worden? Het antwoord hierop is niet eenduidig te geven, en zal ook altijd een politieke component kennen.

Nicole van der Waart, stedenbouwkundige en adviseur bij Movares, toonaangevend advies en ingenieursbureau op het terrein van mobiliteit, infrastructuur, ruimtelijke ordening, water en energie

Weerbaarheid vitale processen

Zonder elektriciteit, toegang tot internet, drinkwater of betalingsverkeer ligt de samenleving plat. Daarom werken overheid, bedrijfsleven, hulpverleningsdiensten en inlichtingendiensten nauw samen om de bescherming van zulke vitale producten, diensten en processen te verbeteren. Onder vitale infrastructuur verstaan we producten, diensten en de onderliggende processen die, als zij uitvallen, de nationale veiligheid raken en grootschalige maatschappelijke ontwrichting kunnen veroorzaken. Overheid en (veelal private) vitale organisaties werken in Nederland daarom samen aan de bescherming van de vitale infrastructuur.

In 2014 is beoordeeld (herijkt) wat de vitale infrastructuur is voor onze samenleving. Dit omdat de samenleving afhankelijker is geworden van vitale infrastructuur en de maatschappelijke acceptatie van de uitval van een dergelijke infrastructuur juist is afgenomen. De infrastructuur is onder andere afhankelijker geworden van ICT-systemen en van elektriciteit en daarmee ook voor (moedwillige) cyberincidenten. Vitale processen zijn daarnaast dermate verknoopt dat cascade-effecten moeilijk zijn te voorspellen, en ook groter van omvang zijn bij uitval van één proces.

Sven Hamelink, programmamanager bij het ministerie van Veiligheid en Justitie, werkt geruime tijd binnen het veiligheidsdomein aan verschillende vraagstukken op het terrein van contra-terrorisme, nationale veiligheid en crisisbeheersing

Veilig en Stabiel energienetwerk

Iedere, zich verantwoordelijk voelende bestuurder, hecht veel waarde aan de leefbaarheid van zijn of haar stad. Wat kan die leefbaarheid positief of negatief beïnvloeden, welke risico’s zijn er en hoe kunnen we ze beperken? Het risico dat de energievoorziening wegvalt is er een waar niet elke bestuurder wakker van ligt. De kans is immers klein en tot op de dag van vandaag zijn incidenten met langdurige uitval relatief klein. Op 27 maart 2015 viel bij 1 miljoen mensen in Noord Holland en Flevoland gedurende een aantal uren de stroom uit, bedrijven zoals Tata Steel en Schiphol lagen stil en de gaslevering naar Engeland werd onderbroken. E.e.a. gaf wel wat spanning maar de schade was nog te overzien. We realiseren ons op zo’n moment wel dat de afhankelijkheid van energie heel groot is. Zelfs de telefoonvoorziening waarvan we dachten dat deze wel beschikbaar zou blijven valt grotendeels uit.

Uit evaluaties blijkt dat, zolang het ons niet persoonlijk raakt, we ons er nog niet echt druk om maken. Wanneer raakt het ons en de bv Nederland wel, kunnen we dat voorkomen of moeten we ons daarop voorbereiden? Daarnaast is er de ontwikkeling dat door toename van decentrale opwek (o.a. wind, water en zon) de energievoorziening er over een aantal jaren heel anders uitziet. Ook neemt, t.g.v. de klimaatverandering, de kans op een overstroming of een natuurbrand toe. Als netbeheerder denken we over deze ontwikkelingen na en participeren in diverse gremia over mogelijke maatregelen. Doelstelling daarbij is de energievoorziening nu en in de toekomst betrouwbaar te houden.

Stef Nieuwland, Manager Continuïteit bij Alliander, richt zich naast Crisisbeheersing met name op de continuïteit van de bedrijfsprocessen binnen Alliander en werkt met betrekking tot planvorming, crisisprocessen en oefeningen nauw samen met veiligheidsregio’s en landelijke instanties

Het waarborgen van de drinkwatervoorziening

De drinkwatervoorziening is een primaire levensbehoefte en van groot belang voor de volksgezondheid en het functioneren van de samenleving. Uitval leidt tot maatschappelijke ontwrichting. De drinkwatersector is dan ook aangewezen als Topvitaal A. Drinkwaterbedrijven zijn primair verantwoordelijk voor de continuïteit van de drinkwatervoorziening. Het wettelijk verplichte “Leveringsplan” beschrijft hoe dit wordt geborgd. Basis hiervan vormt een uitgebreide verstorings-risicoanalyse, waar ook cybersecurity een integraal onderdeel van uitmaakt.

Waar nodig treffen drinkwaterbedrijven weerbaarheidverhogende maatregelen, afgestemd op de bedrijfs- en omgevingspecifieke kenmerken. Verder vragen klimaatveranderingen, vervuiling van waterbronnen, drukte in de ondergrond en multifunctioneel ruimtegebruik om innovatieve oplossingen voor drinkwater.

Lydia Barm, strategisch adviseur bij Evides Waterbedrijf, leverancier van drinkwater

Resilience

Door klimaatveranderingen worden steden steeds meer geconfronteerd met extreme weersomstandigheden, zoals extreme temperaturen, stormen, overstromingen enz. Deze dreigingen hoeven niet direct tot rampen te leiden. De impact van een dreiging wordt sterk verminderd door in en rondom de stad voldoende resilience (veerkracht) op te bouwen. Een resiliente onderling sterk verweven infrastructuur, opgebouwd tijdens de preparatiefase, is één van de elementen van de totale stedelijke resilience en een voorwaarde voor een veilige stad.

Joost van Eekhout, partner van het National Security Advisory Centre en voormalig programmamanager bij het Nationaal Adviescentrum Vitale Infrastructuur, ondersteunt overheid en bedrijfsleven met bestendige aanpakken om de uitval en verstoring van vitale processen en infrastructuren te voorkomen.

Smart & Safe City Event

Wilt u weten hoe u uw stad (nu en in de toekomst) beschermd tegen (nieuwe) dreigingen? Kom op 7 en 8 juni naar het Smart & Safe City Event! De experts staan op deze dag voor u op het podium en brengen u volledig op de hoogte van de laatste ontwikkelingen! Meer informatie over het programma en welke sprekers u kunt ontmoeten?

Bekijk de website van het Smart & Safe City Event

Over Frank van Summeren

Frank van Summeren
Congres- en opleidingsmanager veiligheid bij het Studiecentrum voor Bedrijf en Overheid.

Bekijk ook

Digital Trust Center helpt ondernemers met Basisscan Cyberweerbaarheid

Het Digital Trust Center (DTC) lanceert vandaag haar Basisscan Cyberweerbaarheid. Hiermee kunnen ondernemers zelf op …

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *