SBO Blog Het blog van Studiecentrum voor Bedrijf en Overheid
- Het deel van de werknemers in het openbaar bestuur dat de organisatie sociaal veilig vindt, loopt uiteen van 57 procent bij de rechterlijke macht tot 74 procent bij de waterschappen in 2024.
- Minder dan de helft van de werknemers in het openbaar bestuur vindt het veilig om risico’s te nemen op het werk.
- De mening over de sociale veiligheid is negatiever bij werknemers die zelf ongewenst gedrag hebben meegemaakt.
Van de werknemers in het openbaar bestuur vindt 67 procent hun organisatie sociaal veilig. Dat betekent onder meer dat het gemakkelijk is collega’s om hulp te vragen, het niet erg is fouten te maken en het veilig is risico’s te nemen. Mensen die bij waterschappen werken, vinden de organisatie het veiligst (74 procent), werknemers bij de rechterlijke macht het minst (57 procent). Ook bij de zelfstandig bestuursorganen (zbo’s) en gemeenschappelijke regelingen is de ervaren sociale veiligheid hoger dan gemiddeld. Dat meldt het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) op basis van het Werkonderzoek 2024.
Het onderzoek is uitgevoerd op verzoek van het ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties (BZK), het ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap (OCW) en ICTU. In het Werkonderzoek is ook een klein aantal werknemers in de marktsector ondervraagd. Daar ligt de ervaren sociale veiligheid in de organisatie met 71 procent iets hoger dan die in het openbaar bestuur.
Minder dan de helft vindt het veilig om risico’s te nemen
De ervaren sociale veiligheid is gemeten met zeven stellingen. De enige stelling waar minder dan de helft (43 procent) het mee eens is, is dat het veilig is om risico’s te nemen in de organisatie. De meeste werknemers (85 procent) zijn het ermee eens dat het gemakkelijk is om anderen om hulp te vragen in de organisatie. Verder zegt 76 procent dat mensen elkaar accepteren als ze anders zijn.
9 op 10 durven zichzelf te zijn op het werk
Van de werknemers in het openbaar bestuur durft 88 procent voor zichzelf op te komen en durft 87 procent zichzelf te zijn. Met 79 procent voelt een wat kleiner deel zich veilig om directe collega’s feedback te geven. Deze vragen over de individuele veiligheidsbeleving op het werk zijn niet gesteld aan leidinggevenden.
Na ervaren intern ongewenst gedrag minder sociaal veilig
Werknemers die de afgelopen twaalf maanden ongewenst gedrag door collega’s of leidinggevenden hebben meegemaakt, vinden hun organisatie minder vaak sociaal veilig (40 procent) dan werknemers die dat niet hebben ervaren (73 procent). Bij het al dan niet meemaken van ongewenst gedrag door mensen van buiten de organisatie (burgers) is het verschil minder groot: 61 procent tegenover 69 procent vindt de organisatie sociaal veilig.
Bij ongewenst gedrag kan het gaan om mondelinge agressie, pesten, bedreiging of intimidatie, ongewenste seksuele aandacht of lichamelijke agressie of geweld.
Bron: www.cbs.nl – 9 juni 2026
