Home » Veiligheid » Openbare orde en veiligheid » Russische georganiseerde criminaliteit

Russische georganiseerde criminaliteit

Afgelopen zomer was ik op rondreis door Rusland, Mongolië en China. In deze blog sta ik stil bij de Russische georganiseerde criminaliteit.

Frank van Summeren, adviseur veiligheid bij RONT Management Consultants en spreker op het congres Ondermijning & Georganiseerde Criminaliteit.

In bijna iedere grotere stad in Rusland is een bende actief die zich bezighoudt met georganiseerde criminaliteit. Alleen al in Moskou bestaan er tientallen bendes. Een Russische bende eis vaak opgebouwd volgens het militaire model. Bovenaan staat een leider, hieronder de luitenants en daaronder de uitvoerders. Om leider te worden van een bende moet je van onbesproken gedrag zijn. Dit houdt in dat je niet met justitie of politie hebt samengewerkt en niet hebt geklikt. Ook mag je geen openstaande schulden hebben. Veel hooggeplaatste criminelen genieten onschendbaarheid, omdat ze een volksvertegenwoordiger van een politieke partij assisteren. Kenmerkend voor de Russische georganiseerde criminaliteit is een nauwe verwevenheid met de legale economie. Criminelen zijn tevens ondernemers. Gewelddadige liquidaties hebben (deels) plaatsgemaakt voor het selectief gebruik van wet- en regelgeving en een manipuleerbare rechtelijke macht om tegenstanders uit te schakelen.

Criminele activiteiten

De meeste bendes in Rusland houden zich bezig met bescherming (afpersing) van ondernemers en het witwassen van de hieruit verkregen inkomsten. Ondernemers worden in dit geval (fictief) beschermt tegen een ‘vijandige’ bende, die vervolgens een ‘bevriende’ bende inschakelen om leed te voorkomen. In de praktijk werken beide bendes dan vaak met elkaar samen. Desondanks wordt bescherming door een bende door ondernemers als noodzakelijk gezien, ook omdat er weinig verwacht wordt van de politie. In sommige gevallen speelt de politie ook een dubieuze rol door ondernemers tegen betaling bescherming te bieden tegen dreigingen van bendes. Het afpersen van ondernemers heeft de laatste jaren ook in Nederland opnieuw zijn intrede gedaan, met name in de Amsterdamse onderwereld. Naast afpersing houden Russische bendes zich bezig met andere criminele activiteiten zoals drugshandel, mensenhandel en orgaanhandel.

Grip op de samenleving

Onder Poetin wist de Russische overheid een eind te maken aan een uitzichtloze situatie waarin de criminele bendes het voor het zeggen hadden in het land. De overheid heeft de grip om de samenleving (deels) overgenomen. Dat wil niet zeggen dat er geen georganiseerde criminaliteit meer plaatsvindt in Rusland. Met name voor de bendes die niet tegen, maar met de overheid samenwerken zijn er nog steeds mogelijkheden om criminele activiteiten te ontplooien. De verwevenheid tussen de onder- en bovenwereld is dan ook groot. Criminelen vind je terug op belangrijke plekken in de politiek en de economie.

Verwevenheid

Rusland heeft een diffuus crimineel ecosysteem. Bendes werken samen om vervolgens weer apart verder te gaan. Er is sprake van gelegenheidsstructuren die komen en gaan. Criminele coalities worden aangegaan wanneer bepaalde kennis of expertise binnen het eigen criminele netwerk ontbreken. Bendes bieden onderling hun specialistische diensten rond witwassen, frauderen, smokkelen, hacken, bedreigen of liquideren. Dit gebeurd zowel in binnen- en buitenland. Russische bendes worden buiten hun landsgrenzen graag gezien, omdat ze er veelal niet op uit zijn om plaatselijke criminelen te verdringen maar juist op zoek zijn naar samenwerking, bijvoorbeeld door hun specialistische diensten aan te bieden.

Meer weten?

Over sbo

sbo
Het Studiecentrum voor Bedrijf en Overheid (SBO) organiseert jaarlijks zo’n 200 studiedagen en opleidingen over o.a. ruimtelijke ordening & milieu, bestuur, verkeer & vervoer, sociale zekerheid, onderwijs en gezondheidszorg.

Bekijk ook

Zwaardere maatregelen tegen rijden onder invloed

Wie met een slok op achter het stuur kruipt, loopt straks het risico dat hij …

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *